قاعدهء كُلُّ ما حَكَمَ بِهِ العَقلُ حَكَمَ بِهِ الشَّرع - - ) قاعدهء ملازمه بين حكم عقل وشرع قاعدهء كُلُّ ما فِى الإنسان اثنان . . . قاعدهء كُلُّ ما فِى الإنسان اثنان فَفيهِما الدّية : از قواعد فقهى . قاعدهء فوق برگرفته از روايتي است كه به اين مضمون وارد شده است . 1 مقصود از اين قاعده اين است كه هر عضوى كه در انسان جفت است ، در مجموع آن ديهء كامل ثابت است . به آن در باب ديات استناد كرده‌اند . مفاد قاعده : بعضي اعضاى بدن انسان جفت است ، مانند چشم ، دست ، پا وگوش . در از بين بردن هر دو ، ديهء كامل ودر يكى ، نصف دية ثابت است . 2 در از بين بردن منافع اين گونه اعضا ، همچون ديدن وشنيدن نيز قاعدهء ياد شده جارى است . بنابر اين ، در جنايت بر چشم وگوش اگر هر دو نابينا يا ناشنوا شوند ، ديهء كامل واگر يكى نبيند يا نشنود ، نصف دية ثابت است . 3 مشهور ، حكم ياد شده را در پلكها نيز جارى دانسته‌اند ، هرچند برخى در آن اشكال كرده‌اند . 4 مستند قاعده : بر حجّيت واعتبار قاعده به روايات وارد شده به همين مضمون استناد كرده‌اند . 5 قاعدهء كل ما فِى الإنسان واحد . . . قاعدهء كُلُّ ما فِى الإنسان واحدٌ فَفيهِ الدّية : از قواعد فقهى . قاعدهء فوق برگرفته از روايتي است كه به اين مضمون وارد شده است . 1 مضمون اين قاعده چنين است كه هر عضوى كه در انسان يكى است ، در آن ديهء كامل ثابت است . به آن در باب ديات استناد كرده‌اند . مفاد قاعده : بعضي اعضاى بدن تك‌اند ، مانند زبان ، بيني وآلت تناسلى . در از بين بردن اين گونه اعضا ديهء كامل ثابت است ؛ 2 چنان كه به گفتهء جمعى در از بين بردن منافع اين گونه اعضا ، همچون

--> ( 1 ) . وسائل الشيعة 29 / 283 - 288 ( 2 ) . مهذب الاحكام 29 / 207 ؛ جواهرالكلام 43 / 181 و 205 ( 3 ) . مهذب الاحكام 29 / 258 ( 4 ) . مباني تكملة المنهاج 2 / 273 ( 5 ) . الكافي ( كلينى ) 7 / 311 - 316 ؛ تهذيب الأحكام 10 / 258 ؛ مهذب الاحكام 29 / 175 .